يادداشت هاي يك باستان شناس

به نام خداوند بخشاينده بخشايشگر

باز هم سالي ديگر در استانه به پايان رسيدن است و سال جديد به اندك چشم بر هم زدني دارد خود را مي نماياند. در اين بين بحث سفرهاي نوروزي و نحوه مواجهه مسئولان استان هم كم كم داره سوژه داغ مي شود. كار گروه هايي كه از چندي قبل كارشان را آغاز كرده اند ، سعي تلاش دارند كه در موضوعاتي چون بالا بردن كيفيت و كميت امكانات و استعدادهاي مناطق و نواحي زير نظرشان چيزي كم نگذارند و به قول معروف از تمام پتانسيل هاي موجود استفاده كنند تا خداي ناكرده آمار گردشگر و اسكان امسال آنها از پارسال و سال هاي قبل كمتر نشود.

بگذريم از اينكه اين آمارهاي ارائه شده هم خيلي با واقعيت سازگار نيست و هر جنبنده اي كه وارد و خارج مي شود را توريست و گردشگر ناميدن ، چندان مقرون به صحت نمي باشد.

متاسفانه مسئولان فقط در اين ايام معدود يادشان مي افتد كه اثار تاريخي هم وجود دارد و با بهراه انداختن تبليغات كذايي سعي در بزرگ جلوه دادن داشته هاي دارند كه سال به سال و موسم به موسم ويران تر مي شوند و آب مي روند.

10 ماه از سال هيچكس به فكر ميراث فرهنگي نيست و اين دو ماه آخر سالي سراغ هر مسئولي كه دستي در ستاد برگزاري برنامه هاي نوروزي دارد ، مي روي ، با تبختر و افتخار از گذشته غني و آثار باستاني زيباي ديار و منطقه خود ياد مي كند و از گردشگران و مسافران نوروزي درخواست مي كند كه اي ملت بياييد و لذت ببريد در منطقه ما قديم ترين ، بزرگترين ، كامل ترين ، شكيل ترين ، زنده ترين و هزاران ترين ديگر وجود دارد كه نشان دهنده هويت و تاريخ غني ماست و هنگامي كه نوروز و تعطيلات تمام شد و اين بهره برداري هاي تبليغاتي و شوگونه هم به سرانجام رسيد آنگاه اين طفل سر راهي ميراث مي شود خاري در چشم مسئولان كه اي داد اي بيداد اين بناهاي نخروبه جرم زا هستند ، اين بافت هاي تاريخي ترمز گير توسعه شهرند ، ما نمي توانيم به واسطه اين اثار از توسعه شهري خود چشم بپوشيم و هزاران توجيه ديگر.

متاسفانه مسئولان شهري ، استاني و كشوري اثار و يادمان هاي تاريخي و فرهنگي را به مثابه فرش و پرده و لوازم منزل مي دانند كه سالي يك بار بايد يك گردگيري مختصري بشوند و نونوار شوند و بتوانند به كار مصاحبه هاي گاه و بيگاه آنها بيايند.

اين نوع نگاه به حوزه ميراث فرهنگي آنقدر خطرناك و اسيب زا است كه مسئولين را از يك مراقبت و رسيدگي مستمر به اين اثار بي نياز مي كند و خوشبختانه و يا متاسفانه اينقدر از اين اثار در حال حاضر وجود دارد كه تا چند سال ديگر هم كه دوستان با اين نگاه گردگيرانه خود به ميراث بنگرند ، همچنان چيزي در چته دارند كه بخواهند با ان سر خود و جامعه را شيره بمالند.

در جلسات هماهنگي نوروزي كه بنده افتخار حضور در آنها را داشتم ، آخرين و يا يكي از آخرين افرادي كه به او ميدان داده مي شود ، مسئولان ميراث هستند و ابتدا اين آقايان حوزه هاي اسكان و تبليغات هستند كه با آب و تاب به نفر مسافري كه در شهر يا منطقه شب را گذرانده اند اشاره دارند و هيچ نمي دانند كه علت وجودي اسكان و استقرار اين مسافران همين اثار تاريخي و فرهنگي هستند.

علي رغم ميل باطني ام ، از خداوند باريتعالي استدعا دارم كه اين بافت هاي تاريخي و آثار فرهنگي را به حول و قوه الهي منكوب و نابود كند تا ببينيم اين اقايان ديگر قدرت نفس كشيدن دارند.

اين نوع نگاه ابزاري به حوزه ميراث فرهنگي نه تنها ناجوانمردانه است بلكه نهايت بي اخلاقي و رياكارانه است.

اين اقايان برنامه ريز فقط بلدند پشت ميزهاي زيبا خود بنشينند و مسير گردشگري تعيين كنند و اگر حرفي از همراهي و همكاري با ميراث پيش بيايد خود را كنار مي كشند و ديگر هيچ مسئوليتي ندارند.

مسئولان محترم ايا مي دانيد از پارسال تا حالا چند خانه در بافت هاي تاريخي يزد و ميبد و اردكان و ساير مناطق استان ويران و نابود شده است؟

ايا به خود زحمت داده ايد تا گشتي در بافت هاي تاريخي بزنيند و ببنيد چند تادگير فرو ريخته يا در معرض تخريب كامل است؟

اين اثار پفك نمكي و چيپس نيستند كه بتوانيد برويد سر گذر خريداري تماييد و سر جايشان بگذاريد ، اين اثار ثمره يك عمر خون دل خوردن گذشتگان و اجداد ما بوده اند كه خشت به خشت و پي به پي انها با اعتقاد و ايمان و با وضو و دهان روزه و امساك از گناهان ساخته و پرداخته شده اند.

هنر شما فقط اين است كه صبح به صبح يك آمار كذايي گرداوري كنيد و بعد از ايام تعطيلات به رخ بكشيد.و بعد از پايان اين ايام حتي از دادن يك حق الزحمه ناچيز به بچه ها و گروه هايي كه به صورت خود جوش و از جان گذشته شما را ياري داده اند دريغ مي ورزيد.

اين يك واقعيت تلخ است كه حوزه ميراث فرهنگي در طول سال به دو قسمت قابل تقسيم است ، 10 ماه دربدري و خون دل خوردن و نبود بودجه و اعتبار براي مرمت و بهسازي اثار تاريخي و دو ماه بهره برداري فريب كارانه و ناجوانمردانه از اثاري كه هر سال زخم هاي كهنه آنها عميق تر مي شود و البته زخم ها و جراحات آنها با يك بزك و سرمه اي نازيبا پوشانده مي شود تا لااقل اين سال هم بگذرد و عيش اين دوستان طيش نشود.

مسئولان محترم از اين خواب خرگوشي بيدار شويد و به ياري مجموعه ميراث فرهنگي بشتابيد كه به تنهاي قادر به حفظ و حراست از اثارو يادمان هاي تاريخي نيست